HySpell_II

Առցանց բառարաններ

Ձեզ ենք ներկայացնում առցանց բառարանների երկու ցանկ


ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Ազատ գոտի – Կարդա. գրիր հայերեն – 03.04.2014

«Փարաջանով»-ի լեզուն

Լավ խոսքի առաջին նշանը

Ինչո՞ւ ամենից գլխավորը

Երկու խաղ` բառապաշարը հարստացնելու նպատակով

Երբ մի հատ սխալ անենք մեր գրաւոր լեզւի մէջ, Վարդանի զինւորներից մէկը նահատակւած կը լինի Աւարայրի դաշտում

Գովք այն լեզվին, որով խոսում ենք

Ռուբեն Թարումյան․ «Մենք չկարողացանք պահել նույնիսկ աղճատված, մեկ էջանոց Լեզվի Օրենքը»

Ինչպե՞ս անենք, որ մեզ լսեն ուշադիր

Թվայնացում. լեզուն՝ Համացանցում կամ, Հայոց լեզուն թվանշային դարաշրջանում

Հայ գրողները մայրենի լեզվի մասին

Փետրվարի 7-ը համացանցում հայատառ գրելու օրն է

Արամ Մանուկյանը հայերենի «դաս» տվեց պատգամավորներին

Հանգերգի նման կրկնենք մեր «բարի լույսը» – մաս II

25 տարի առաջ հայերենի կիրառումը համակարգիչներում դարձավ մատչելի բոլորին

Փոքրիկ բառարան

Լեզվական մեկուսացումը նոր ժամանակի մշակույթ

Հանգերգի նման կրկնենք մեր «բարի լույսը» – մաս I

Armenian Alphabet Sculpture Unveiled at U.C. Berkeley

Առաջին հայկական էլեկտրոնային գրքերը` iTunes-ում եւ Google Play-ում

Լեզուն հոգեբանություն է

Մեր լեզուն. նվիրվում է Մայրենի լեզվի տոնին

Անդրոիդ 4.4-ում (Kitkat) արդեն հասանելի է հայերեն տարբերակը

Առցանց բառարաններ

Պետություն և լեզու, մաս 4-րդ – Գևորգ Յազըճյան և Ռուբեն Թառումյան

Ազատ գոտի – Կարդա. գրիր հայերեն – 03.04.2014

«Փարաջանով»-ի լեզուն

220px-Parajanov_statue,_Tbilisi

«Փարաջանով» ֆիլմի հայաստանյան ցուցադրության լուրն առնելուն պես շտապեցի «Մոսկվա» կինոթատրոն, հատկապես, որ հանրապետության նախագահը ֆիլմին շնորհել էր պետական մրցանակ:

Եթե դուք Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի եք կամ պարզապես հայ մարդ, գիտեք ձեր երկրի պետական կամ մայրենի լեզուն, բայց չեք տիրապետում անգլերեն կամ ռուսերեն լեզուներին (ինչո՞ւ պետք է տիրապետեք, իրավացիրորեն կհարցնեք դուք) և այն էլ շատ բարձր մակարդակով, ցավոք, ոչինչ չեք հասկանա ֆիլմից: Այն ռուսերեն լեզվով է, որի երևանյան ցուցադրությունն ուղեկցվում է անգլերեն ենթագրերով: Մի անթաքույց երազանք ունեցա. որքան լավ կլիներ, որ մեր երկրի նախագահը չիմանար անգլերեն կամ ռուսերեն, այլ իմանար չինարեն կամ վրացերեն: Գուցե նա այդ պարագայում պահանջեր ֆիլմի հայերեն թարգմանությունը՝ նախ իր և հետո ժողովրդի համար: Ե՛վ ինքը կիմանար մրցանակի իմաստը, և՛ հայությունը:

Շարունակությունը

Լավ խոսքի առաջին նշանը

Lips

Չկարծեք, թե լավ խոսքը բոլոր մարդիկ նույն կերպ են հասկանում: Կան մարդիկ, որ լավ խոսքը, գրավոր լինի թե բանավոր, համարում են ճոխ, փարթամ խոսքը` դժվար մատչելի բառերով: Մարդիկ էլ կան, որ հավանում են պարզ, հասարակ, ամենքին հասկանալի խոսքը: Ոմանց մաքուր գրական խոսքն է դուր գալիս, ոմանց էլ` ժողովրդական ոճերով, նույնիսկ բարբառային դարձվածքներով համեմված խոսքը: Ճաշակի հարց է:

Այստեղ են ասել` ճաշակի մասին չեն վիճում (թեև շատ հաճախ վիճում են և այլ էլ` կրքոտ ու անզիջում): Ինչպես էլ որ լինի` լավ խոսքն ունի մի նշան, մի հատկանիշ, որ անվիճելի է, պարտադիր` բոլոր ճաշակների համար: Ճիշտ է, լավ խոսքի պայմանները շատ են և բոլորն էլ կարևոր, բայց կա մի պայման, որ կարևոր է ամենից ավելի:

Շարունակությունը

Ինչո՞ւ ամենից գլխավորը

DPROC-school

(հատված)

Որովհետև առարկաներից ոչ մեկի տված հմտությունը մեզ այնքան պետք չի գալիս մեր ամբողջ կյանքում, մեզ չի ուղեկցում այնքան համառորեն, որքան լեզուն:

Որովհետև մեր ամբողջ կյանքում մենք լողում ենք լեզվական իրադրությունների մեջ` համոզում ենք ու համոզվում, սիրում ենք ու ատում, հուզում ենք ու հուզվում, կռվում ենք ու հաշտվում, խնդրում ենք ու մերժում` ամեն ինչ լեզվի միջոցով:

Ի՞նչ կասկած, մաթեմատիկա, քիմիա, ֆիզիկա, կենսաբանություն, պատմություն և այլն, բոլորն էլ հարկավոր, իրենց անփոխարինելի կարևորությունն ունեցող առարկաներ են: Բայց, նախ և առաջ, դրանք նույնպես լեզու են, լեզվով են բացատրվում (բանաձևերն իրենց հերթին), լեզվով են հասկացվում, լեզվով են արտահայտվում, և որքան ստույգ ու տպավորիչ` այնքան լավ: Եթե մի բան ստույգ չես բացատրում, ուրեմն ստույգ չգիտես: (Ահա ինչու չպիտի կարծել, թե լեզվի ուսուցումը միայն լեզվի ուսուցչի գործն է, դա վերաբերում է բոլոր առարկաների ուսուցիչներին անխտիր: Բայց դրա մասին քիչ հետո):

Շարունակությունը

Երկու խաղ` բառապաշարը հարստացնելու նպատակով

arm_up

Չգիտեմ նույնիսկ ի՞նչ անուն տալ այդ խաղերին, բայց կարևորն էությունն է: Երկուսն էլ շատ հետաքրքիր են ու օգտակար և, հավանորեն, շատերին ծանոթ:

Մեկի կարգը հատևյալն է. երկու կամ մի քանի հոգի ընտրում են մի որևէ բառ. հետո ամեն մեկն առանձին բառեր է կազմում մայր բառի մեջ եղած տառերով: Ասենք, թե ընտրեցինք նորակառույց բառը, ի՞նչ բառեր կարելի է կազմել դրա մեջ եղած տառերից: Նոր-ն ու կառույց-ն իսկույն երևում են, բայց հետո գալիս են ակ, ակն, ական, ակնոցն, այց, այր, արան, կար, կոր, կռան, կու, ուրց, ուրան, ունկ, յար, ցան…   Տեսնո՞ւմ եք ինչքան բառեր դուրս եկան, շատ հնարավոր է, որ ես բոլոր բառերը չգտա, փորձեցեք ավելացնել:

Շարունակությունը

Երբ մի հատ սխալ անենք մեր գրաւոր լեզւի մէջ, Վարդանի զինւորներից մէկը նահատակւած կը լինի Աւարայրի դաշտում

Vardanank

Մեր ինքնութիւնը ամուր պահելով հանդերձ, զգում ենք օրից օր նահանջը մեր լեզւի: Երբ մի հատ սխալ անենք մեր գրաւոր լեզւի մէջ, Վարդանի զինւորներից մէկը նահատակւած կը լինի Աւարայրի դաշտում: Մեր եկեղեցու արարողութիւններին բացակայ լինելով, Սբ. Վարդանի բանակը դարձեալ պարտւած կը լինի Աւարայրի դաշտում: Մեր կրթական հաստատութիւնների նկատմամբ անտարբերութիւն երբ ցուցաբերենք, Սբ. Վարդանի ուխտապահ նախարարները դարձեալ սրախողխող ընկած կը լինեն Տղմուտի ափին: Ահա այսպէ՛ս պէտք է ըմբռնել Սբ. Վարդանի ու նրա զինակիցների մղած պայքարը այսօր: 451 թիւը արդէն մեր պատմութեան քրիստոնէական շրջանի առաջին էջերի նիւթերից է, սակայն նրա խորհուրդը ու մանաւանդ պատգամը մընում է միշտ այժմէական:

Ատրպատականի Հայոց Թեմի Առաջնորդ Տ. Գրիգոր Ծ. Վրդ. Չիֆթճեան

Շարունակությունը

Գովք այն լեզվին, որով խոսում ենք

DPROC-school

Զիս պահապան հրեշտակ հայ լեզվին կկոչեք. ո՜ւր էր

թե ունենայի հրեշտակի մը թևերն ու թռիչքը, թռչեի

հասնեի քաղաքե քաղաք, դռնե դուռ, և ամեն հայու սրտին

մեջ հրդեհներ հանեի, հայ լեզուն սիրելու, գգվելու, անոր վրա գուրգուրալու:

Արսեն Ղազիկյան

 

Ինչո՞ւ ենք սիրում հայոց լեզուն, ինչո՞ւ ենք այդ լեզուն կոչում մայրենի:

Գուցե պատճառն այն է, որ մեր լսած առաջին բառերը, առաջին կաթոգին խոսքերը, օրորոցային երգերը մեր մորի՞ց ենք լսում և դրա՞ շնորհիվ է, որ հայոց լեզուն մեզ համար դառնում է նույնքան հարազատ, որքան մայրը:

Շարունակությունը

Ռուբեն Թարումյան․ «Մենք չկարողացանք պահել նույնիսկ աղճատված, մեկ էջանոց Լեզվի Օրենքը»

Ինչպե՞ս անենք, որ մեզ լսեն ուշադիր

Lips

Դրա համար պետք է այնպես անենք, որ մեր խոսքը գրավիչ լինի և՛ բովանդակությամբ, և՛ ձևով:

Գիտենք, որ աշխարհիս երեսին ամեն ինչ ունի բովանդակություն ու ձև: Իմանանք նաև, որ այս հարաբերության մեջ առաջինն է գերիշխողը, բովանդակությունն է հուշում, թելադրում, որոշում ձևը: Բայց ձևն էլ իր անդրադարձն ունի բովանդակության մեջ:

Հիմա այս երևույթը մասնավորեցնենք խոսքի վրա:

Բովանդակությունը մեր խոսքի (զրույցի, ճառի, ելույթի) ասելիքն է` ի՞նչ ես ուզում ասել: Եվ եթե ասելիք չունես` ավելի լավ է լռել, քանի որ, միևնույն է, քեզ ուշադիր չեն լսի, ինչքան էլ գեղեցիկ ձևով խոսես, միևնույն է քո խոսքը կլինի վատ. «Եթե ասելու բան չկա,- գրել է Վոլտերը,-միշտ էլ վատ են խոսում»:

Բայց մեկին կարող է թվալ, թե ինքն ասելիք ունի. նա վստահորեն կմոտենա ամբիոնին, և շատ չանցած կերևա, որ չունի ասելիք կամ դա այնքան աննշան բան է, որի համար չարժեր հասարակության ժամանակը խլել: Մարդկանց լսում են այնքան ավելի ուշադիր, որքան կարևոր են, թարմ են նրա հայտնած գաղափարները:

Շարունակությունը

Թվայնացում. լեզուն՝ Համացանցում կամ, Հայոց լեզուն թվանշային դարաշրջանում

Ռուբեն Թարումյան

Ռուբեն Հակոբյան (Թարումյան),
Տառաստեղծ

Թվայնացում. լեզուն՝ Համացանցում կամ, Հայոց լեզուն թվանշային դարաշրջանում

Իմ ելույթը չի վերաբերում ազգ-լեզու հարաբերություններին, սակայն առիթը չեմ կարող բաց թողնել արտահայտելու իմ այն պնդումը, որ լեզուն ազգորոշիչ հատկություններից մեկը չէ այլ… միակ այդպիսի հատկությունն է։ Այսինքն մարդու ազգությունը որոշվում է միայն ու միայն լեզվով։ Ժամանակին դա բանաստեղծական խորաթափանցությամբ արձանագրել է Համո Սահյանը («Մեր լեզուն մենք ենք որ կանք… Ի՞նչ ունենք էլ աշխարհում, Որ այսքան մերը լինի»։) Այդ փաստի գիտակցումը լավագույնս պահպանվել է (կամ ավելի ճիշտ, մինչեւ վերջերս դեռ պահպանվում էր) ռուսաց լեզվամտածողությունում, ուր այդ երկու հասկացությունները արտահայտվում են միեւնույն յազիկ բառով, որտեղից է նաեւ՝ յազիչեստվո՝ «հեթանոսություն»։
Շարունակությունը