Լուրեր բաժնի նյութերը։

ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Երկիրը ներսից փլուզելու համար նախևառաջ պետք է անլրջացնել, աղավաղել լեզուն

Հայ դպրոցականը մագաղաթներ վերծանող ծրագիր է ստեղծել

Ոչ մի առատության եղջյուր չի կարող փոխարինել ամենաբաշխ, ամենապարգև հայերենին

Միայն մայրենի լեզվով յուրացրած կրթությունը կարող է ամենալավ դաստիարակչական նշանակությունն ունենալ

Վահան Թեքեյան «Տաղ հայերեն լեզվին»

Կրթական բարեփոխումներ․ թող հին մեռելները իրենց տեղը զիջեն նոր մեռելներին/ Արփի Ոսկանյան

ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտը մերժում և անընդունելի է համարում նոր չափորոշիչները

ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտը մերժում և անընդունելի է համարում նոր չափորոշիչները

Սամվել Մուրադյան՝ «Եթե մենք մեր ներքին ճակատամարտը տանուլ տանք, դրսում հաստատ պարտվելու ենք»

«ԼԱԶԱԹ ՉՏՎԵՑ», ՊԱՐՈ՛Ն ՎԱՐՉԱՊԵՏ

Երբ պետական պաշտոնյաները հայերեն չգիտեն

Հայոց լեզվի խնդիրը «դուխով» բառը չէ. «Սուբյեկտիվ խոսափող»-ի մոտ Դավիթ Գյուրջինյանն է

Գարեգին Նժդեհ — «Հիշի՛ր պատերազմը» աուդիոգիրք

Արմէնպրեսն ու Հայերէնը

Ֆիզիկայի միօրինակ միջավայրում հայերենի դասավանդումը կարող է փոխել ուսանողի առօրյան. ֆիզիկոս

Գարեգին Նժդեհը լեզվի մասին

Katherine Hodgson: Researching the Beautiful and Fascinating Armenian Language

Հանուն լեզվի պայքարը ակտիվանում է թվային տիրույթում

Մայրենին ատելու հաջողված վերջաբան

Հայերենում տարածված սխալներ

Պետք է վերաբացել Լեզվի պետական տեսչությունը

Թող ձեր դպրոցներում հնչի մայրենի լեզուն

Հայոց լեզուն Սասունցի Դավթի հոր զենքն ու զրահն է

Հայերէնի Իմացութիւնը Կարեւորագոյն Պայմանն է Հայ Ըլլալու. Ռոպեր Տէր Մերկերեան

Օտար լեզվով առանց հայերեն թարգմանության միջոցառում կազմակերպողները խիստ կտուգանվեն. ԿԳ նախարար

Երկիրը ներսից փլուզելու համար նախևառաջ պետք է անլրջացնել, աղավաղել լեզուն

Լեզուն աղճատել սկսեցին նախևառաջ սորոսական լրագրողները, հատկապես պետրոս ղազարյանը, որին այսօր շատերս ենք համարում ծախու և դավաճան:

Սորոսական լրագրողները, ակտիվիստները երկրում և ֆեյսբուքում ձևավորեցին մի մտայնություն, թե անկեղծ, պարզ ու բնական մարդը չի խոսում հայոց լեզվի գրական տարբերակով, թե գրական հայերենը կեղծավոր, երեսպաշտ, խաբեբա մարդկանց լեզուն է, այն մարդկանց, որոնք իրենց դատարկությունը քողարկում են սնամեջ, փքուն, ճոռոմ լեզվի հետևում. ավելին՝ «պարզվեց», որ բարձրակարգ մասնագետը նույնպես չպետք է խոսի գրական լեզվով, եթե խոսում է «ժողովրդական լեզվով», ուրեմն հասել է մասնագիտական անմատչելի բարձունքների ու կատարյալ իմաստնության:

Քայքայիչներն շատ լավ գիտեն, որ լեզուն սոսկ ձև չէ, այլ նաև բովանդակություն. դրա համար էլ եզրակացրել են՝ երկիրը ներսից փլուզելու համար նախևառաջ պետք է «ջրիկացնել»՝ անլրջացնել, աղավաղել լեզուն. իրենք շատ լավ տեղյակ են այն հոգեբանական գիտափորձերից, որոնք վկայում են, որ իսկապես գոյություն ունի լեզվամտածողություն, որ նույն լուսանկարի բովանդակությունը նույն մարդը տարբեր լեզուներով բնութագրելիս տարբեր նախապատմություններ, տարբեր բնավորություններ է տեսնում, տարբեր զարգացումներ ենթադրում: Նույն փորձը կարող եք անել ինքներդ ձեզ վրա՝ մի բանի մասին գրել նախ հայերեն, ապա և՝ ռուսերեն. կամ մի բանը կարդալ ռուսերեն, ապա հայերեն. և կզգաք ձեր ըմբռնումների տարբերությունները:

Հոգեբան Ա. Նալչաջյանը ենթադրում է, որ տարբեր բարբառներով խոսող անձինք, գրական և ժողովրդական լեզվով խոսող անձինք, պայմանականորն ասած, ապրում են տաբեր աշխարհներում: Սապֆիր-Ուորֆի տեսությունն իրավացիորեն ասում է, որ մարդ անվերջ բազմազան աշխարհը մասնատում է ու «մարսում» է իր լեզվական նախատրամադրվածությամբ, բայց այդ տեսությունը ծայրահեղացնում է «լեզվական աշխարհների» տարբերությունը, մինդեռ փաստ է, որ մի լեզվից այլ լեզու թարգմանություն հնարավոր է և որ տարբեր լեզուներով խոսող մարդիկ, այնուամենայնիվ, մինչև որոշակի աստիճան, կարողանում են իրար հասկանալ՝ դեմքի արտահայտությամբ ու ժեստերով: Սապֆիր-Ուրոֆի տեսությունը ազգային հոգեբանության ու ազգային աշխարհընկալման տարբերությունները տեսնում է գերազանցապես լեզուների քերականության մեջ, մինչդեռ երևի ավելի ճիշտ կլիներ տարբերությունները հնչերանգների՝ շեշտադրությունների մեջ տեսնելը:

Ազգն ունի իր ոգին, և դա իր լեզուն է: Միք. Նալբանդյան

Լեզուն բառերի կույտ չէ, այլ հոգեբանություն: Պ. Սևակ

Լիարժեք կյանքով ապրելու համար մայրենին պետք է իմանալ լավապես, խորապես, կատարելապես: Ստ. Զորյան

Ավելի հին ժամանակներում էլ՝ և՛ մեր մատենագիրները, և՛ օտար մտածողները, զգացել են լեզուների տարբերությունից բխող ընկալումների, մեկնաբանությունների տարբերությունը:

Հեղինակ՝ Արմեն Քեշիշյան

Աղբյուրը՝ Արմեն Քեշիշյանի դիմատետրի էջը

Հայ դպրոցականը մագաղաթներ վերծանող ծրագիր է ստեղծել

Աղբյուրը՝ Հայ դպրոցականը մագաղաթներ վերծանող ծրագիր է ստեղծել

Կրթական բարեփոխումներ․ թող հին մեռելները իրենց տեղը զիջեն նոր մեռելներին/ Արփի Ոսկանյան

Կրթական բարեփոխումների շուրջ մոլեգնած վեճերը հանդարտվեցին, եւ հիմա ժամանակն է սթափ մտքով վերլուծելու դրանք։ Միանգամից ասեմ՝ իմ պատմվածքներից մեկը նույնպես ներառված է գրականության ցուցակի մեջ, սակայն ես դեմ եմ ժամանակակից, դեռեւս ողջ, ապրող ու ստեղծագործող հեղինակին դպրոցական դասագիրք մտցնելուն եւ այս հայեցակարգն իր չափորոշիչներով ոչ միայն չեմ համարում առաջադիմական կամ հեղափոխական, այլեւ կարծում եմ, որ գավառամտության դրսեւորում է։ Բայց նախ փորձենք հասկանալ՝ ինչ փոփոխություններ են սպասվում այս չոփորոշիչներով․ Շարունակությունը

ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտը մերժում և անընդունելի է համարում նոր չափորոշիչները

Տեղի է ունեցել ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի գիտական անձնակազմի ընդհանուր ժողովը, որի ընթացքում  քննարկվել է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության ներկայացրած Հայոց լեզվի և գրականության չափորոշիչները։ Այդ մասին տեղեկանում ենք ինստիտուտի տարածած հաղորդագրությունից, որը ներկայացնում ենք ստորեւ։

ՀՀ ԳԱԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի գիտական անձնակազմի ընդհանուր ժողովը խոր մտահոգություն է հայտնում առանցքային թերություններ ունեցող այս ծրագրի վերաբերյալ,  մերժում և անընդունելի է համարում այն թե՛ բովանդակային և թե՛ կառուցվածքային ու մեթոդական առումներով: Գրականության ինստիտուտը, հավաստելով իր պատրաստակամությունը անվարձահատույց աջակցելու «Հայ գրականության» չափորոշչի և ծրագրերի ձևավորմանը,  նոր դասագրքերի կազմմանը, հայտնում է հետևյալ նկատառումները. Շարունակությունը

Հանուն լեզվի պայքարը ակտիվանում է թվային տիրույթում

Հայոց լեզվին ուղղված ոտնձգությունների դեմ Լեզվի կոմիտեն այսուհետ ակտիվ պայքար կմղի նաև թվային հարթակում։ Լեզվական հարցերում անբարեխիղճ տնտեսվարողների դեմ կոմիտեն ակտիվացրել է պայքարը նաև իրավական դաշտում։

«Լեզվի մասին» ՀՀ օրենքի  պահանջների կատարումն  ապահովելու նպատակով  շուրջ հինգ ամիսների ընթացքում հարուցել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ  22 վարույթ։

«Անում ենք ամեն ինչ, որպեսզի Հայաստանում հայերենը պահպանի իր գերակայությունը որպես պետական լեզու»,- վստահեցնում է Լեզվի կոմիտեի նախագահ Դավիթ Գյուրջինյանը։ Շարունակությունը

Հայոց լեզուն Սասունցի Դավթի հոր զենքն ու զրահն է

«Հայոց լեզուն Սասունցի Դավթի հոր զենքն ու զրահն է, որ աչքից գցել ու սնդուկում փակել է անշնորհք, թշվառական հորեղբայրը: Սասունցի Դավթի հոր նժույգն է, որ առանց խնամքի փակել է կեղտոտ ախոռում հավերի թառի տակ, մինչև էդ զենքն ու զրահով չզինավառվի հայ ժողովուրդը, մինչև էդ նժույգը չհեծնի՝ կմնա սրա նրա դռանը խեղճ ծառա»:
Հովհաննես Թումանյան

Աղբյուրը՝ Վալերի Միրզոյանի դիմատետր

 

Օտար լեզվով առանց հայերեն թարգմանության միջոցառում կազմակերպողները խիստ կտուգանվեն. ԿԳ նախարար

Կրթության եւ գիտության նախարարությունն առաջիկայում հանդես կգա նախաձեռնությամբ, որպեսզի լեզվի մասին դրույթները խախտող տնտեսվարողները՝ միջոցառման կազմակերպիչները խիստ տուգանվեն այս դրույթը խախտելու համար: Այս մասին facebook-ի իր էջում գրել է ԿԳ նախարար Արայիկ Հարությունյանը:

Նա, մասնավորապես, նշել է.

«Հայաստանի Հանրապետության պետական լեզուն հայերենն է.

Շարունակությունը

Լեզվի մասին օրենքի խախտումը և ՀՀ քաղաքացու սահմանադրական իրավունքը ոտնահարելը օտարերկրյա դեսպանությունների կողմից ֆիլմերի փառատոնների անվան տակ դարձել է ավանդույթ

ՀՀ ԿԳՆ լեզվի պետական տեսչության պետ`

պարոն Ս. Երիցյանին

Հարգելի պարոն Երիցյան,

Այսօր տեղեկացա, որ Հայաստանի և Հնդկաստանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների 25-ամյակի առթիվ ս.թ. հունվարի 19-21-ը Երևանի«Մոսկվա» կինոթատրոնում կայանալիք փառատոնի հնդկական ֆիլմերի ցուցադրությունները լինելու են ռուսերեն՝ անգլերեն ենթագրերով:

Այդպես էլ չհասկացա, թե ինչ կապ ունեն ռուսերենն ու անգլերենը երկու երկրների դիվանագիտական հարաբերությունների 25-ամյակի հետ: Սակայն մի բան պարզ է. Հայաստանի Հանրապետության Լեզվի մասին օրենքի խախտումը և ՀՀ քաղաքացու սահմանադրական իրավունքը ոտնահարելը օտարերկրյա դեսպանությունների կողմից ֆիլմերի փառատոնների անվան տակ դարձել է ավանդույթ: Դա անթույլատրելի է: Շարունակությունը

Երբ տնտեսությունը զարգացնելուն խանգարում է հայերենը

Եթե նկատի առնենք պատմական այն բացառիկ, ծանր իրադրությունը, որի մեջ Մաշտոցը կարողացավ արթնացնել հայ ժողովրդի ազգային գիտակցությունը, եւ նրա այդ գործը համեմատենք Պիպինոսի եւ նրա զինակից Զիգֆրիդի գործունեության հետ, որ նրանք արին գերմանական ժողովրդի համար, այս վերջինները «խեղճ թզուկներ» կերեւան մտքի այդ հսկայի համեմատությամբ:

Մարկվարտ

Հրանտ Բագրատյանն ինձ հունից հանեց: Հանգիստ իմ գործով էի զբաղված, ու մեկ էլ աչքովս ընկավ նրա ֆեյսբուքյան գրառումն Արմենիայի (Հայաստանի) եւ արմեներենի (հայերենի) մասին: Անկեղծ ասեմ` կարդալ սկսեցի հաճույքով, որովհետեւ ինձ համար իսկական հայտնություն էր Բագրատյանին լեզվաբանության ոլորտում տեսնելը: Բայց երբ հասա գրառման այն մասին, որտեղ նա հայերենի մասին խոսում է այնպես, ինչպես իրեն հաջորդած վարչապետների մասին (պոլի փետ, կոշիկի ձախ թայ եւ այլն), հաճելի զգացումներս փոխվեցին զայրույթի:

Շարունակությունը

Հայաստան անունը հին հայկական աղբյուրներում

Արմեն Այվազյան

Վերջերս մեզանում արծարծվում է հերթական կեղծ և շինծու մի խնդիր՝ իբր Հայաստան անունը հայկական միջավայրում ծագել է ոչ թե հին դարերում, այլ ավելի ուշ ու հետևաբար այն պետք է մերժել։ Այդպես չէ։ Մեր ոսկեդարյան աղբյուրներում Հայքն արդեն արձանագրված է որպես Հայաստան։ Մի շարք օրինակներ, մեկնաբանություններով հանդերձ, բերել եմ «Հին Հայաստանը որպես «ազգային պետություն»» հոդվածիս մեջ (Էջմիածին, 2005, № 5, էջ 123-138,http://www.hayq.org/upload/files/Azgayin_Petutyun_ARM.pdf)։ Կորյունը երկիցս կիրառում է նույնիսկ «Հայաստան ազգ» արտահայտությունը։ Սա ես բացատրել եմ, մասնավորապես, նրանով, որ «Հայաստանի վերաբերյալ Կորյունի գործածած «Հայաստան ազգ» բառեզրը ոչ այլ ինչ է, քան Եվրոպայում վերջին հարյուրամյակում լայն գործածում ստացած «ազգային պետություն» (nation-state) տերմին-հասկացության հոմանիշ, որ գալիս է վերջնականապես հաստատելու Հին Հայաստանի` ազգային պետություն լինելը։ Ավելին` «Հայաստան ազգ» տերմինի արձանագրումը 5-րդ դարում (տերմինն ինքը կարող էր առաջացած լինել ավելի վաղ) մեկ անգամ ևս վկայում է, որ առնվազն այդ ժամանակներում հայերի ազգային ինքնագիտակցության և մշակութային զարգացածության բարձր մակարդակը առաջացրել էր ինքնաճանաչման սուր պահանջ ու նաև, բարեբախտաբար, այդ պահանջին պատշաճ` ազգային հասարակական-քաղաքական մտքի խորագնա պրպտումներ» (էջ 134)։

Շարունակությունը